Auteur: Frank de Klerk

• wanneer er een monumentenschildje wordt geplaatst bij de Joodse begraafplaats in Naaldwijk
• wanneer er een renovatieplan wordt gemaakt voor genoemde begraafplaats

Dit in vervolg op het – overigens gehonoreerde – verzoek van het Genootschap om de Joodse begraafplaats aan de Opstalweg in Naaldwijk aan te wijzen als gemeentelijk monument. Het Genootschap is nog steeds blij met die toekenning, maar verwacht wel dat de gemeente hier een verder vervolg aan geeft met het plaatsen van een schildje en het (maken en) uitvoeren van een renovatieplan.

Westland – Kilometers archieven in de vorm van kranten, tekeningen, foto’s en talloze publicaties geven een prachtig beeld van de eeuwenoude historie van het Westland. Zowel het Historisch Archief Westland als het Westlands Museum zijn in het bezit van een – overigens onverzadigbare – schat aan historische gegevens in deze vorm. Maar de recente geschiedenis van het Westland komt pas echt tot leven bij het zien van bewegend beeld.

Deze recente geschiedenis van het Westland kunt u opnieuw beleven tijdens de komende lezing van het Genootschap Oud-Westland. In samenwerking met Bibliotheek Westland, het Westlands Museum en VJG TV-producties heeft het Historisch Archief Westland het initiatief genomen om Westlands filmmateriaal te verzamelen en het resultaat daarvan zal op 7 december door Jan Buskes worden vertoond in de Monsterse Noviteit.

Met een volgeladen schuit naar de veiling, een sigaar-rokende tuinder tussen het platte glas of een giechelende groep meiden aan de krent: zo ging dat in de vroegere tijden die bij u misschien nog wel bekend zijn. Van grote waarde is de Poeldijkse dorpsfilm die in 1961 door de inmiddels honderdjarige muziekvereniging Pius X ter beschikking is gesteld. In deze film ziet u niet alleen zo’n beetje alle inwoners van dit dorp, maar ook de vele winkeltjes die het dorpsbeeld in die tijden bepaalden. En natuurlijk de stoomtram van de WSM die toen nog gewoon door de Westlandse dorpen reed.

Woensdag 7 december 2011: De Noviteit, Kloosterlaan 33 in Monster. Lezing ‘Historisch Westlands filmmateriaal’. Aanvang 20:00 uur, zaal open vanaf 19:30 uur. Toegang voor leden is gratis, van niet-leden wordt € 2,- gevraagd (voor de koffie).

Jan Buskes (54) schreef als middelbare scholier al historische artikelen in het Nieuwsblad van het Noorden. Op zijn 20^e voltooide hij de opleiding tot middelbaar archiefambtenaar.

Na 28 jaar onder meer als hoofd archief werkzaam te zijn geweest bij het Ministerie van Justitie ging hij in 2006 als archivaris aan de slag bij het Historisch Archief Westland.

In zijn dagelijks werk houdt hij zich onder meer bezig met acquisitie, digitalisering, educatie en promotie. In 2010 stelde hij de tentoonstelling “Leonard Roggeveen, meesterlijk verteller” samen.

De tweede druk van ‘Schilders van het Westland, van 1500 tot heden’ is verschenen. De eerste druk van dit boek, met meer dan 200 afbeeldingen, werd eind vorig jaar enthousiast ontvangen.
Museum Het Prinsenhof te Delft, Het Westlands Museum voor Streek- en Tuinbouwhistorie te Honselersdijk en Kunstzaal Van Heijningen te Den Haag organiseerden druk bezochte tentoonstellingen over het Westland in de schilderkunst, die tot ver in het voorjaar van 2011 te zien waren.
Die tentoonstellingen hebben sterk bijgedragen aan de verspreiding van dit bijzondere boek. Zodanig dat er behoefte bleek aan een tweede druk. Deze tweede uitgave, met kleine aanpassingen, werd mede mogelijk gemaakt door Koppert Cress BV te Monster, Van Vliet Contrans BV te Wateringen en de gemeente Westland te Naaldwijk.

Het is voor het eerst in de geschiedenis van het Westland (in het boek Loosduinen, Westland, Midden-Delfland en Hoek van Holland) dat een dergelijk verzamelwerk verschijnt waarin vele schilders een plaats hebben gekregen.

Ongeacht zijn allure als toonaangevend internationaal tuinbouwgebied bleven de artistieke kanten van het Westland lang onderbelicht. De tot in de vorige eeuw bestaande ambachtelijke tuinlandschappen, met bruggetjes en veilingschuiten, pittoreske dorpskernen met Middeleeuwse kerken leverden een eminent decor voor kunstenaars.

Veel Nederlandse musea van naam, enige buitenlandse musea alsmede particulieren werkten mee met werk van onder meer Vincent van Gogh, J.B. Jongkind, A. Schelfhout, Max Liebermann en velen uit de Haagse School zoals J.H. Weissenbruch, J. Bosboom en de gebroeders Maris. Prominente Nederlandse kunsthandels verstrekten afbeeldingen van werk van L. Apol, W. de Zwart en C.C. Dommelshuizen.

Schilders uit de 20e eeuw als Kees Andrea en Herman Berserik zijn present en lieten de Glazen Stad op zijn mooist zien. Maar ook hedendaagse schilders als Gineke Zikken, Gerrit Neven en Hans Versfelt tonen mooi werk. Vanuit het Westland zijn onder meer schilderijen van Tiny van der Sar en Paul Kerrebijn opgenomen.
Alle afbeeldingen worden uitvoerig beschreven. Aan elk hoofdstuk is een Engelse samenvatting toegevoegd.

Aan het boek werkten mee

• Maarten van der Schaft, kunstverzamelaar en coördinator van het boek. Hij schreef over schilders in het Westland in de vroeg 20e eeuw, de kenmerken van de streek alsmede over schilders van eigen grond.
• John Sillevis, oud-hoofd-conservator van het Haags Gemeentemuseum en een autoriteit op het terrein van de Haagse School, beschreef de 19e eeuw.
• Leo van Heijningen, kunsthistoricus en eigenaar van Kunstzaal van Heijningen in Den Haag, behandelt de periode na 1950. Door middel van interviews laat hij kunstenaars of hun nabestaanden aan het woord. Hoe zagen en zien deze schilders het Westland?
• Ton Immerzeel, conservator van het Westlands Museum, opent het boek met het Westland van 1500-1800. Hij weet de vroegere schoonheid van dorpen, kerken, kastelen en buitenplaatsen weer tot leven te brengen.
• Een groot aantal afbeeldingen in het boek is gemaakt door fotograaf Ron Nieuwenhuizen.

Ook de tweede druk van ‘Schilders van het Westland’ is een gezamenlijke uitgave van het Genootschap Oud-Westland en Scriptum Art te Schiedam.

Het boek is in de boekhandel verkrijgbaar (ISBN 978 90 5594 7515) en kost 29,95 euro. Klik hier om alvast wat pagina’s te bekijken..

Het nieuwe Historisch Jaarboek Westland is op 12 oktober in Maasdijk gepresenteerd tijdens de eerste ledenvergadering van het Genootschap Oud-Westland in dit nieuwe seizoen. Ook in deze 24e editie van het Jaarboek is weer een gevarieerd aanbod aan artikelen bijeen gebracht.

De voorzitter van het Genootschap Oud-Westland, de heer Wil van den Bos Czn, bijt deze keer het spits af met een bijdrage recht uit het hart, waarin hij een warm pleidooi houdt voor een nauwere betrokkenheid van het bedrijfsleven bij de cultuur in het algemeen en bij het Westlands Museum in het bijzonder.

Verder in dit Jaarboek het tweede deel van de geschiedenis van het meisjespensionaat in Monster van de hand van Trudy Werner-Berkhout. Dit deel behandelt de periode 1930-1950, onder meer aan de hand van interviews met oud-pensionaires en oud-externen.

A.J. Vijverberg heeft zich verdiept in de introductie van het elektrische afmijntoestel aan het begin van de twintigste eeuw als verkoopinstrument op de Westlandse veilingen, waarbij de Loosduinse groenteveiling voorop liep.

De geschiedenis van het gereformeerde kerkje in Hoek van Holland wordt beschreven door P.J. Heijstek. De overgrootvader van de schrijver heeft bij de stichting van de kerk in 1878 een belangrijke rol gespeeld.

P.B. van der Steen heeft uitgezocht wat de beweegredenen waren van een kleine groep ’s-Gravenzanders om in 1874 een Christelijke school te beginnen, die ze volledig zelf moesten bekostigen.

De cholera-epidemie die in 1849 het Westland teisterde, heeft in een tijdsbestek van enkele maanden honderden slachtoffers geëist. Peter Smit doet hiervan verslag aan de hand van het door hem in de Westandse archieven verzamelde materiaal.

‘Een predikant op bedeltocht’ is de titel van het artikel van de hand van K.F. van Dijk, waarin hij verslag doet van de niet aflatende inspanningen van de Lierse dominee Hasius om in de Hollandse steden en dorpen geld in te zamelen voor het herstel van de in 1572 afgebrande kerk van De Lier.

De korenmolen Windlust in Wateringen is een van de allerhoogste molens in Nederland. Over de geschiedenis van deze molen na 1900 is reeds heel wat gepubliceerd. Aart Struijk brengt in zijn bijdrage de oudere geschiedenis van de molen in kaart, onder meer aan de hand van gegevens uit de archieven van de Nassause Domeinraad.

Nog verder terug in de tijd gaat H.I.M. Groenewegen, die zich verdiept heeft in de kerkelijke carrière van heer Gherijt den Brunen, in het begin van de veertiende eeuw priester van het St. Pietersaltaar in de St. Adrianuskerk in Naaldwijk.

Uiteraard ontbreken ook dit jaar de Archeologische kroniek, de Bibliografie van het Westland en het Jaarverslag van het Genootschap niet.

Al met al biedt deze editie van het Jaarboek weer voldoende stof voor een ontspannende excursie door het Westlands verleden. Het Jaarboek 2011 is voor leden van het Genootschap gratis. Niet-leden betalen € 12,90. Het Jaarboek is verkrijgbaar bij het Westlands Museum en de Westlandse boekhandels.

Zo’n tachtig enthousiaste leden van het Genootschap Oud-Westland hebben afgelopen zaterdag (28 mei 2011) deelgenomen aan het bedrijfsbezoek aan Priva in De Lier.
Het Genootschap heeft met dit bedrijfsbezoek een nieuwe activiteit toegevoegd aan haar jaarlijkse programma.
Na een lezing over de historie van Priva door dhr. Jan Prins (mede-oprichter) werden de GOW-leden in drie groepen gesplitst en door het bijzondere gebouw van Priva rondgeleid.

Klik hier voor een foto-impressie.