Auteur: Frank de Klerk

De pakweg honderd leden van de 540 die het Genootschap Oud-Westland nu telt, die op woensdag 18 april in De Brug in ‘s-Gravenzande bijeen waren, weten waar het over gaat als ze horen dat het jaar 2012 in het teken van de buitenplaatsen staat.

De in Naaldwijk geboren en opgegroeide Rene Dessing heeft hen als kunsthistoricus en voorziter van de stichting Themajaar Historische Buitenplaatsen 2012 op niet mis te verstane wijze van op de hoogte gesteld, zo ze het al niet waren. Hij weet veel over die buitenplaatsen, zelfs van binnenuit, want hij woont zelf in Huis te Manpad in Kennemerland. Hij nodigde het genootschap al meteen uit om daar met een excursie naartoe te komen.

Ook het Westland heeft buienplaatsen gekend, waarvan het bekendste het hof Honselersdijk is. Wonend aan de Dijkweg in Naaldwijk was hij altijd al geinteresseerd in het oude gebouw van het Groene Kruis. Hij werd geboeid door de walnootbomen die daar groeiden. Nu als kunsthistoricus veronderstelt hij, dat dit ook wel eens een buitenplaats zou kunnen zijn geweest dat zijdeling te maken had met het hof. De buitenplaatsen werden gebouwd door rijke inwoners van de steden, die – verlost van de stank die in de steden, vooral Amsterdam heerste – in de zomermaanden op het platteland wilden wonen. Er werden er duizenden gebouwd. Ooit waren er wel zesduizend, nu zijn er nog 550 over. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed ziet erop toe dat ze ook in stand blijven.

(met dank aan Aad van Holstein)

Westland – Tijdens de jaarvergadering van het Genootschap Oud-Westland, op 18 april a.s., zal aandacht worden besteed aan buitenplaatsen in onze omgeving. De heer René Dessing, initiatiefnemer van het ‘Themajaar Historische Buitenplaatsen 2012’ komt op uitnodiging van het Genootschap een lezing geven over dit onderwerp.

2012 is uitgeroepen tot het Jaar van de Historische Buitenplaats. ‘De buitenplaatsen’ is één van de 50 vensters van de Canon van de Nederlandse Geschiedenis. Ooit was de buitenplaats een belangrijk fenomeen en belichaamde zij vooral in de huidige Randstad een bijzondere band tussen stad en land. In voorbije eeuwen telde Nederland vermoedelijk zesduizend of meer grote en kleine buitenplaatsen. Hiervan resteert nu nog slechts 10%. Deze circa 600 buitenplaatsen zijn in alle provincies te vinden.
De lezing gaat over het ontstaan en de uiteenlopende verschijningsvormen van de Nederlandse historische buitenplaatsen tussen 1600 en 1900. Aan de hand van fotomateriaal vertelt Dessing over de ontwikkeling van dit type landleven, staat hij stil bij sociaal historische feiten en schetst hij een interessant beeld van de wereld van de buitenplaatsen in vroeger tijden.

In het kader van dit themajaar heeft PostNL (in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) de postzegelserie Buitenplaatsen in Nederland uitgebracht.

Lezing: woensdag 18 april 2012, Lezing over Buitenplaatsen in het Westland.
Spreker: de heer dhr. René Dessing (Initiatiefnemer en voorzitter van de stichting ‘Themajaar Historische Buitenplaatsen 2012’.
Locatie: Zalencentrum ‘De Brug’, Koningin Julianaweg 61 in ’s-Gravenzande.
Aanvang 20.00 uur. Zaal open vanaf 19.30 uur.
Gasten zijn van harte welkom, wel wordt van hen een bijdrage gevraagd van € 4,00 i.v.m. de kosten van de koffie.

René Dessing startte na het behalen van zijn masters Kunstgeschiedenis en Klassieke Archeologie (in 1988, Universiteit van Amsterdam) Cultureel Organisatiebureau Artifex Travel. Tot in 2006 voerde hij als eigenaar de directie. In de vele jaren waarin hij Artifex leidde, groeide het bureau uit tot het meest gerenommeerde culturele organisatiebureau van Nederland. Dessing nam het initiatief voor het ‘Themajaar Historische Buitenplaatsen 2012’ en werkt momenteel aan een boek over dit onderwerp.

Westland – Maarten van Buuren, auteur van het boek ‘De Afrekening – ontmaskering van het gewapend verzet’, komt dinsdag 28 februari niet spreken in Naaldwijk. Van Buuren zou op uitnodiging van het Genootschap Oud-Westland (GOW) een lezing houden over zijn boek, maar heeft de uitnodiging alsnog afgeslagen omdat hij vanuit het Westland haatmails heeft gekregen.

Het Genootschap betreurt ten zeerste dat op deze manier vanuit het Westland is gereageerd en kan niet anders dan het besluit van de auteur respecteren.

Het verschijnen van het boek bracht in oktober van het vorig jaar veel beroering teweeg in het Westlands voormalig verzet. Het Genootschap besloot daarom zowel de auteur van het boek als de heer David Barnouw van het Nederlands Instituut voor Oorlogs Documentatie (NIOD) voor een lezing uit te nodigen.

Met de afzegging van Van Buuren is het programma van de avond aangepast. Het eerste deel zal bestaan uit een drietal lezingen door respectievelijk de heren David Barnouw, Philip van den Berg (die onderzoek doet naar de rol van de NSB in het Westland) en Eric Slot (die zich verdiepte in het dossier Piet Doelman – het onderwerp waar Van Buurens’ boek op is gebaseerd).

Na de pauze wordt onder leiding van Wil van den Bos Czn. – voorzitter van het Genootschap Oud-Westland – gediscussieerd met de aanwezigen over het boek.

Westland – De gracht van Corbulo, een kanaal van 23 mijl, werd door de Romeinen gegraven tussen de Maas en de Rijn. Naar verluidt wilde de Romeinse generaal Corbulo hiermee zijn manschappen bezig houden. In het Westland viel de gracht, die van Naaldwijk naar Leiden leidde, samen met de Gantel.

In samenwerking met het Westlands Museum organiseert het Genootschap Oud-Westland op 14 februari a.s. een lezing over de Romeinse land- en waterwegen in het Westland. Spreker is de conservator van het Westlands museum, Ton Immerzeel.

In de Romeinse tijd, van de eerste tot en met de derde eeuw, is het Westland tot grote economische bloei gekomen. Vooral de landbouw werd enorm uitgebreid en die speelde een belangrijke rol in de voedselvoorziening van de duizenden Romeinse soldaten die gelegerd waren langs de Rijn, de noordelijke grens van het Romeinse Rijk. Om de landbouweconomie goed te laten functioneren was er een goede infrastructuur nodig. Hiervoor werden talrijke land- en vaarwegen aangelegd in het Westlandse gebied. Het was nooit helemaal duidelijk waar die wegen zich bevonden hebben, maar de afgelopen tien jaar zijn er in het Westland bij archeologische opgravingen verschillende ontdekkingen gedaan, die een nieuw licht werpen op het Romeinse verkeer over weg en water.

Tijdens deze lezing zal een overzicht gegeven worden van deze nieuwe vondsten en de laatste stand van zaken met betrekking tot de kennis over Romeinse wegen in het Westland.

Lezing: dinsdag 14 februari 2012, Romeinse wegen en de gracht van Corbulo in het Westland (West-Nederland).
Spreker: dhr. Ton Immerzeel.
Locatie: De Kastanjehof, De Raaphorst 2 in Kwintsheul
Aanvang 20.00 uur. Zaal open vanaf 19.30 uur.
Gasten zijn van harte welkom, wel wordt van hen een bijdrage gevraagd van € 4,00 i.v.m. de kosten van de koffie.

Ton Immerzeel is geboren in Wateringen, 1955. Studeerde geschiedenis aan de Vrije Universiteit te Amsterdam. Was werkzaam bij de Rijksdienst voor Oudheidkundig Bodemonderzoek. Sinds 1989 conservator van het Westlands Museum voor Streek- en Tuinbouwhistorie. Schreef talrijke archeologische en historische publicaties over het Westland. Verzorgde tentoonstellingen over diverse Westlandse onderwerpen. Mede auteur boek Schilders van het Westland (2011).

‘De Afrekening’ is de titel van het boek waarmee auteur Maarten van Buuren in oktober van het vorig jaar veel beroering teweeg bracht in het Westlands voormalig verzet. Voor het Genootschap Oud-Westland reden een extra lezing te organiseren, waarvoor zowel de auteur als David Barnouw van het Nederlands Instituut voor Oorlogs Documentatie (NIOD) zijn uitgenodigd.

Na de pauze zal er uitgebreid gelegenheid zijn om aan de beide inleiders vragen te stellen en om met hen in discussie te gaan. De te voeren discussie over o.a. de inhoud van het boek zal onder leiding staan van de voorzitter van het Genootschap de heer Wil van den Bos czn.

Het Genootschap heeft de afgelopen maanden een aantal publicaties verzameld die u op onze site kunt bekijken (klik hier). Daarnaast is via een zoekopdracht op internet (klik hier) goed merkbaar hoeveel reacties het boek heeft opgeroepen.

Let op, voor deze extra lezing op dinsdag 28 februari 2012 is de aanvangstijd 19:30!!