Persbericht werkgroep Behoud RK begraafplaats Dijkweg

De politieke partijen die het College van B&W vormen, hebben geen oog voor monumentale belangen. Zij houden strak vast aan de door het College afgegeven vergunning voor ruiming van de monumentale RK begraafplaats. Een motie van Westland Verstandig om de ruiming te heroverwegen werd door wethouder Leen Snijders (CU/SGP) ontraden omdat de uit 1828 daterende begraafplaats geen gemeentelijk monument is. De collegepartijen volgden de wethouder kritiekloos.

Daarmee gaat een raadsmeerderheid voorbij aan een positieve beoordeling van de begraafplaats bij opstelling van de gemeentelijke monumentenlijst in 2007. De begraafplaats kwam toen om financiële redenen niet op de lijst. De RK parochie vond de door de gemeente aangeboden tegemoetkoming te laag en koos voor ruiming, die zij eufemistisch herinrichting van de begraafplaats noemt. De VVD-fractie was als enige raadsfractie helder. ,,De begraafplaats moet wijken voor ‘herontwikkeling van het gebied’, een duidelijke keuze voor nieuwbouw, ten koste van de geschiedenis.

De Stichting Terebinth, die zich inspant voor oude, historische begraafplaatsen, voert actie voor het behoud. Zij wordt daarin ondersteund door natuurorganisaties en het Genootschap Oud-Westland.  Het Genootschap constateert dat de weinige historische monumenten in het Westland in de knel komen. Zij worden bedreigd door sloop, ruiming of oprukkende nieuwbouw van vaak veel te hoge gebouwen.

Bouwplan de Harmonie inbreuk op Dorpse karakter

Bouwplan De Harmonie op de hoek Verdilaan/Dijkweg maakt een inbreuk op het historische en dorpse karakter van de directe omgeving. Daarom heeft het Genootschap Oud-Westland (GOW) de gemeente Westland gevraagd het ontwerp-bestemmingsplan aan te passen. Het bouwplan De Harmonie met twintig appartementen is te hoog en te massaal.

(c) Tetteroo Bouw & Projectontwikkeling B.V.

In plaats van een pastorie van twee verdiepingen dreigt nu een gebouw van vijf verdiepingen te komen. Ook wordt vrijwel de gehele kavel bebouwd. De ingang tot de Dijkweg wordt vernauwd en het zicht op huize Bijdorp ontnomen. Het ontwerp voor nieuwe Harmonie vormt een scherp contrast met Huize Bijdorp. Modern en massaal pal tegenover een klassiek historisch gebouw. De voormalige bebouwing was destijds geen trendbreuk met de rest van de straat maar vormde er juist een organisch geheel mee. Aan de Dijkweg tussen de Havenstraat en de huidige Verdilaan bevond zich een katholieke cluster bestaande uit jongensschool, kerk en kerkhof alsmede pastorie. Het huidige plan plus de voorgenomen ruiming van de RK kerkhof betekent het verdwijnen van dit laatste stukje katholieke erfgoed en draagt bij aan een verdere verstening van het centrum van Naaldwijk.

De opvatting van de architect dat het bouwplan een vertaling van het verleden naar de toekomst kan het GOW niet volgen. Het bouwplan vormt juist een inbreuk op de historische continuïteit. De nieuwbouw komt op de plaats van de voormalige pastorie De Harmonie. Dit gebouw uit 1800 is hoewel het een positief advies kreeg voor de gemeentelijke monumentenlijst helaas in 2009 gesloopt. Deze pastorie paste qua bouwstijl en massa uitstekend bij het tegenover gelegen eveneens 19 de eeuwse huize Bijdorp

In de deze week gepubliceerde Omgevingsvisie Westland schrijft de gemeente dat Erfgoed een ‘identiteitsdrager’ van het gebied is. ‘’Historische structuren dienen waar mogelijk als vertrekpunt voor grote ruimtelijke opgaven’’. De gemeente heeft dit uitgangspunt duidelijk niet gehanteerd bij de invulling van de hoek Verdilaan/Dijkweg. In plaats van een keuze voor een ‘identiteitsdrager’ is het bouwplan een inbreuk op de kleinschaligheid van de dorpskern van Naaldwijk.

Persbericht Ruiming RK kerkhof Dijkweg te Naaldwijk

Monument van katholiek leven door ruiming graven bedreigd

Het met ruiming bedreigde historische RK-kerkhof aan de Dijkweg in Naaldwijk is een monument van katholiek sociaal leven. Daarom heeft het Genootschap Oud Westland bij de gemeente bezwaar aangetekend tegen de voorgenomen ruiming van de graven. De RK Adrianusparochie heeft een plan ingediend om alle ruim 300 graven te laten ruimen. In de vergunning wordt deze ruiming camouflerend met herinrichting aangeduid. Het opgehoogde deel van het kerkhof wordt tot vlak boven het maaiveld afgegraven, de coniferen worden gekapt. Nabestaanden krijgen tot oktober de tijd om hun grafzerk op te halen.

De geschiedenis van het kerkhof is nauw verbonden met die van de katholieke kerk in Naaldwijk. Tot 1970 werden alle Naaldwijkse katholieken aan de Dijkweg begraven. Nadat de katholieke eredienst vanaf het begin van de tachtigjarige oorlog meer dan 200 jaar verboden was, mocht in 1787 weer een parochie worden opgericht. Tot die tijd werd gebruik gemaakt van een schuilkerk aan de Zwartendijk. De eerste katholieke kerk kwam aan de Dijkweg te liggen. Deze kerk werd in 1870 vervangen door nieuwbouw. Deze intieme kerk was echter slechts een kort bestaan gegund. De toren was niet goed gefundeerd en dreigde los te scheuren van het schip van de kerk. Afbraak was noodzakelijk. In 1931 werd naar de nieuwe Adrianuskerk aan de Molenstraat verhuisd.

Tot dat jaar stond de katholieke kerk precies op de plek waar nu zich de voorhof van de begraafplaats met de Pieta van Albert Termote bevindt. Daarnaast lag de in 2009 gesloopte Pastorie De Harmonie. De robuuste witgepleisterde Pastorie vormde vele jaren de entree van het dorp. De grond voor de dodenakker werd in 1828 door de parochie aangekocht. Pastoor Jacobus Mazza van de Adrianusparochie zegende het kerkhof datzelfde jaar in. Twee jaar later wordt hij zelf op ‘zijn kerkhof’’ begraven. De steen van de uit Amsterdam afkomstige pastoor Mazza bevindt zich nog in originele toestand op het graf.

Priestergraven

De begraafplaats bevat nog een aantal andere beschermingswaardige graven zoals het priestergraf waarin zes priesters hun laatste rustplaats hebben gevonden waaronder enkele bekende pastoors van Naaldwijk zoals 19de eeuwse pastoors Van Dinther en Saagsveld. In de twintigste eeuw kwamen daar Van Lijnschoten, Wierdels en Van den Bergh en de rector van het Martinusgesticht Jac. Vijverberg bij en boer Hofstede, die zijn boerderij en vermogen aan de kerk naliet. Na afbraak van de boerderij werden op zijn grond kerk en pastorie gebouwd. Tevens bevat de kerkhof een zustergraf. Hierin werden de zusters Dominicanessen van Neerbosch begraven, die in Naaldwijk werkzaam waren in het onderwijs aan de RK meisjesschool en de zorg in het Martinusgesticht aan de Dijkstraat.

Op het kerkhof bevinden zich ook twee oorlogsgraven van militairen, die beiden op 10 mei 1940 zijn gesneuveld. De 19-jarige Naaldwijker Jacobus Bronswijk sneuvelde bij de verdediging van vliegveld Waalhaven in Rotterdam en Eduard Michels uit Amsterdam liet het leven nabij het voormalige café De Pet vlakbij de Heenweg. De graven geven een goed beeld van het sociale leven in Naaldwijk. De duurdere familiegraven zijn doorgaans van bekende families uit de middenstand of de tuinbouw. De slagersfamilies Van Leeuwen en Kester beschikten over een familiegraf evenals de schoenenhandel Van Alphen.

Schoolhoofd

Zoon Gerard Kester uit de bekende slagersfamilie werd pater kruisheer. Hij is als missionaris in 1965 in Congo vermoord. ,,Het was een vrolijke opgewekte man’’, weet een oudere Naaldwijker zich nog te herinneren. ,,Ik zie zijn ronde blozende gezicht nog zo voor me’’. Een andere bekende Naaldwijker, die aan de Dijkweg ligt begraven, is schoolhoofd G. Biezeno. ,,Een man, die veel wist en gemakkelijk dingen kon uitleggen’’, zegt een oud leerling. ,,Hij maakte de selectie wie naar een kostschool ging. Twee van zijn zonen werden pater dominicaan. Een zoon verliet het seminarie vlak voor hij gekleed zou worden en werd later hoofdonderwijzer. Hij was getrouwd met onderwijzeres Nel van Giezen. Biezeno sr vervalste in de oorlog persoonsbewijzen en had op zolder 14 à 15 typmachines staan. De man was ontzettend precies. Hij zocht net zolang totdat hij de juiste letters had om documenten te vervalsen.’’

Op de het kerkhof ligt eveneens architect Adriaan Dessing, die vele woningen in Naaldwijk tekende. Een bekend ontwerp van hem is slagerij Van Leeuwen in de Rembrandtstraat. Dessing had een bijbaan als organist in de Adrianuskerk. Een ander bekend fenomeen is Naaldwijk was de religieuze winkel van de familie Braun in de Molenstraat, waarvan Jacobus Braun aan de Dijkweg in Naaldwijk zijn laatste rustplaats vond. ,,Half Naaldwijk had een kerststal van Braun’’, zegt een Naaldwijker uit eigen herinnering. ,,Braun verkocht ook religieuze boeken en beelden.’’ Het gaat het Genootschap echter niet alleen om graven van bekende families. Ieder graf telt. De Kerkhof is een ensemble van het sociale leven van katholiek Naaldwijk in de twintigste eeuw.

Vesting ‘Het Breeje Durp’

In de rubriek ‘Ouder Westland’ in AD/Westland verscheen dinsdag 28 april een artikel over ‘s-Gravenzande in de tijd van de mobilisatie, voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog.

In het artikel wordt gerefereerd aan en geciteerd uit de publicatie van Jan Dahmeyer in Historisch Jaarboek Westland 2020, getiteld ‘Een compagnie Jagers in ‘s-Gravenzande’.

Ron Nieuwenhuizen koninklijk onderscheiden

Ron Nieuwenhuizen is blij verrast met zijn koninklijke onderscheiding. Hij kreeg het lintje voor zijn jarenlange maatschappelijke inzet. Voor het Genootschap Oud Westland verzorgde hij veel foto’s voor het jaarboek en andere uitgaven.

Nieuwenhuizen heeft een zwaar jaar achter de rug.

Tien maanden geleden werd hij getroffen door een beroerte en raakte hij halfzijdig verlamd.

Hij is blij met het lintje maar zou het graag afstaan aan alle zorgverleners, die hun leven riskeren om hulp te bieden.