Home
 

Activiteiten dit seizoen

Welkom bij Genootschap Oud-Westland
Geologie van het Westland en haar kust PDF Afdrukken E-mailadres
Geschreven door F. de Klerk   
vrijdag 17 februari 2017 11:07

Lees meer...
 
Gruwelijk einde 'relifanaat' PDF Afdrukken E-mailadres
Geschreven door Rien van den Anker   
vrijdag 10 februari 2017 13:37

Onderstaand artikel verscheen 9 december 2016 in AD Westland, in de rubriek Ouder Westland. Dit naar aanleiding van de lezing van Sander Wassing voor Genootschap Oud Westland getiteld 'Wederdopers' op 7 december 2016 in De Lier. Het artikel is overgenomen met toestemming van de auteur (Rien van den Anker).

Voorjaar 1536 was Poeldijk in het nieuws. Geradicaliseerde wederdopers die in het Duitse Münster tevergeefs op het einde van de wereld hadden gewacht, wilden, nu vanuit het Westlandse dorp, de wereld zuiveren van afgoderij en zondaars. Het werd een bloedbad.

Sander Wassing tijdens de lezing - Foto Thierry SchutHistoricus Sander Wassing mag het eigenlijk niet zeggen, maar geeft toe uit Syrië teruggekeerde IS-strijders en uit Münster huiswaarts kerende wederdopers wel eens met elkaar te hebben vergeleken. "Ja, stiekem, want historisch gezien moet je daar voorzichtig mee zijn."

Beide groepen zijn immers op zoek naar de aardse heilstaat of het 'nieuwe Jeruzalem', op weg naar het einde der tijden. "En toen dat niet kwam, keerden de wederdopers rovend en moordend terug. Wie denkt dat religieuze radicaliteit alleen van nu is, vergist zich. Ook aan het begin van de Reformatie zijn vele onschuldige slachtoffers gevallen, in naam van god." Wassing komt uit Hazerswoude, waar de wederdopers ook huishielden, raakte gefascineerd door deze gelovigen en specialiseerde zich in het onderwerp.

Maarten Luther heeft na het slaan van zijn kritische stellingen aan de kerkpoort in Wittenberg in 1517 geen idee gehad dat zijn actie ook zou leiden tot, noem het maar gerust, terroristisch gedrag van (radicale) volgelingen.

Zo ontstaan er vanaf 1530 ook binnen de Nederlandse lutheranen de zogenoemde wederdopers. Felle gelovigen voor wie het vereren van heiligenbeelden en het dopen van onwetende pasgeborenen uit den boze is. In principe was alles geoorloofd om de wereld te zuiveren van ongelovigen en zondaars.
Het wachten was op het nieuwe Jeruzalem en de komst daarvan mocht desnoods met geweld een handje worden geholpen. Toen wederdoop-gezinden in het Duitse Münster het bestuur overnamen, waren Nederlandse gelijkgelovigen ervan overtuigd dat daar dat nieuwe Jeruzalem vanuit de hemel zou neerdalen. Velen trokken daarom oostwaarts.

'Koning' Jan Beukelsz. - Illustratie Heinrich AldegreverHun leider, Jan Beukelsz nam al snel de macht over, benoemde zich tot koning inclusief een hofhouding, met ruimte voor een dozijn vrouwen. Roomse kerken en kloosters werden verwoest. Kort daarop werd de stad belegerd door de bisschop van Münster. Na een oproep van de zelfbenoemde koning schoten honderden Nederlandse wederdopers hem te hulp. Na maanden van strijd viel de stad in juni 1535 door intern verraad. Jan werd doodgemarteld en zijn lijk werd als afschrikwekkend voorbeeld in een kooi opgehangen aan de Münsterse Martinitoren. Enkele radicale wederdopers slaagden erin te ontsnappen en gingen plunderend op zoek naar hun Jeruzalem. Ook bewogen zij zich richting huis, in de wetenschap dat ze daar - na Münster - niet meer welkom waren en streng zouden worden gestraft.

Ze maakten overal amok, eerst (naaktlopend) in Amsterdam, later waren er rellen in het Zuid-Hollandse Hazerswoude-Dorp waar op nieuwjaarsdag een groep van zestig personen het dorp probeerde te overvallen. Toen dat mislukte, verdwenen de bendeleden endoken zij pas begin maart 1536 weer op in Poeldijk. Daar ontstond een religieuze revolte toen ene Adriaen Adriaensz uit Hazerswoude daar in trance raakte. Deze leerling van Jan Beukelsz zag visioenen met een kroon, een zwaard en een wit paard dat uit de hemel kwam neerdalen. Met die instrumenten zou Poeldijk klaar en zuiver moeten worden gemaakt voor de eindtijd. Honderden wederdopers trokken richting Westland naar deze 'Coninck van Israël'.

Na radicale religieuze rellen stuurde het gezag honderden ruiters naar Poeldijk om met de gewapende Wederdopers af te rekenen. Die verschansten zich in de hoeve van Jutte Eeuwouts. Ze hielden maar kort stand. Er waren veel doden en gewonden. Het lijk van Adriaensz is later gevonden, maar toch nog opgehangen, aan zijn benen. Zijn hoofd, ernaast gestoken op een stok.

En dan had hij geluk. Zijn assistent werd levend vastgebonden, waarna zijn hart uit het lijf werd gerukt. Mogelijk is door dit afschrikwekkende optreden de radicaliteit van de wederdopers voor altijd verstild.

Voor historicus Wassing is het nog onduidelijk waar die Poeldijkse hoeve gelegen moet hebben, evenzo waarom Adriaensz uiteindelijk in het Westland terecht kwam. "Er zijn aanwijzingen dat er familierelaties waren, maar het kan ook zo zijn dat de wederdopers welbewust een plek uitkozen, die dichtbij het Haagse machtscentrum lag, maar die ook wat geïsoleerd en dus redelijk onbereikbaar was."

Laatst aangepast op vrijdag 10 februari 2017 14:44
 
Oud-Westland Prijs PDF Afdrukken E-mailadres
Geschreven door F. de Klerk   
maandag 21 november 2016 15:20

Wie wint de Oud-Westlandprijs 2017?

Ken je iemand die de geschiedenis van het Westland op een boeiende manier kan presenteren? Ben je lid van een groep die onderzoek doet naar onze verborgen schatten? Vind je dat een instelling die zich al jaren inzet voor het behoud van het Westlandse historische erfgoed in het zonnetje gezet moet worden? Meld dit dan bij Genootschap Oud Westland.

Oud-Westlandprijs

Het Genootschap Oud Westland heeft een prijs ingesteld die eens in de twee jaar zal worden toegekend aan een persoon, groep personen of instelling die zich de afgelopen bovengenoemde tijd heeft ingespannen voor het in stand houden, onderzoeken of onder de aandacht van het publiek brengen van de Westlandse geschiedenis en/of het Westlandse historisch erfgoed.

Wat is de prijs?

De prijs bestaat uit een geldbedrag van € 500,- en een oorkonde en een beeldje, die zullen worden uitgereikt tijdens een speciaal bijeenkomst van het Genootschap Oud Westland in de maand juni van 2017.

Voor de eerste maal is ook een publieksprijs te winnen.

De eerste Oud-Westlandprijs (2010-2012) werd gewonnen door Koos van Leeuwen uit Poeldijk en de tweede Oud-Westland (2012-2014) werd gewonnen door Jacques Moerman uit Schipluiden
Wij zijn benieuwd wie er zullen worden voorgedragen voor de derde Oud-Westlandprijs.

Aanmelden

De voorwaarden en spelregels rond de Oud-Westlandprijs leest u hier.

Stuur uw voordracht voor 31 december 2016 via mail naar secretaris@oudwestland.nl.

Laatst aangepast op zaterdag 26 november 2016 17:13
 
Lezing Wederdopers In Het Westland PDF Afdrukken E-mailadres
Geschreven door Genootschap Oud-Westland   
zaterdag 05 november 2016 14:35

Sander Wassing‘De bloedwreker is achter u’ Een Aanslag door radicale wederdopers in het Westland (1536) ‘De heiligen worden gered. Voor de ongelovigen is er geen ontkomen. Haast u om uw levenswil…De bloedwreker is achter u’.

Deze onheilspellende woorden werden in de historische roman van G.C. Hoogerwerff in de mond gelegd van Jan van Batenburg (1495-1538), een berooide edelman die in de jaren 30 van de zestiende eeuw aan het hoofd stond van een groep radicale wederdopers. De Batenburgers, of ‘Zwaardgeesten’, trokken rovend en moordend door de Nederlanden: alles was geoorloofd om de wereld te zuiveren van ongelovigen en de komst van het Nieuwe Jeruzalem een handje te helpen.

Deze vertegenwoordigers van de ‘radicale vleugel van de reformatie’ luisterden niet naar de wereldlijke en geestelijke overheden.. Wat dit betekende werd duidelijk toen wederdopers in 1534 de macht grepen in Münster. Hier moest het Nieuwe Jeruzalem tot stand komen. Behalve de volwassendoop was een sterke focus op de Apocalyps kenmerkend voor deze lieden. De Münsterse wederdopers stonden onder leiding van de Leidse Jan Beukelsz. Al snel liet ‘Koning Jan’ boodschappers uitgaan: geloofsgenoten in de Nederlanden moesten naar Münster komen om hulp te bieden tegen de bisschoppelijke troepen die Münster belegerden. Duizenden dopers, waarvan tientallen uit het Westland, gaven gehoor aan die boodschap.

 

Laatst aangepast op zaterdag 05 november 2016 15:35
Lees meer...
 
«StartVorige12345678910VolgendeEinde»

Pagina 1 van 30