Genootschap Oud-Westland

Harry Groenewegen: "Westlandse kastelen en hun adellijke families"
2023-04-19 20:00 - 22:00 (Europe/Amsterdam) | Hemelsblauw, Poeldijksepad 1a, Honselersdijk, 2675 CL, Nederland
In het Westland hebben vanaf de Middeleeuwen rond de zeventig kastelen gestaan, waarvan er veel werden bewoond door adellijke families. Van deze doorgaans imposante gebouwen met slotgracht is weinig overgebleven. Harry Groenewegen uit Naaldwijk is gefascineerde door het leven op deze feodale burchten.
Op woensdag 19 april houdt Groenewegen voor het Genootschap Oud Westland in Honselersdijk een lezing, waarin hij tien belangrijke Westlandse kastelen bespreekt. Hij beantwoordt een aantal vragen zoals: Wat is een kasteel, waar hebben ze gestaan en wat is er nog van te zien.
Het zal niet alleen over de ‘stenen’, de gebouwen, gaan maar zeker ook over de bewoners. Groenewegen zal een levendig beeld scheppen van het leven van de adel in het tijdvak 1000-1572, waarbij diverse aspecten van hun leven aan bod komen.
Hoe kwam de adel aan zijn inkomsten, welke ambten bekleedden zij en welke huwelijken gingen zij aan om hun macht te vergroten. Naast hun burcht had de adel vaak woonhuizen in de stad en begunstigden zij kerken en kloosters, waar zij vaak hun laatste rustplaats vonden. Zij gaven ook opdrachten aan schilders en boekdrukkers, waardoor zij hun stempel drukten op het artistieke en intellectuele leven van hun tijd.
CV Harry Groenewegen
Geboren en getogen in het Westland met als hobby geschiedenis en vooral een grote voorkeur voor de middeleeuwen. Geïnitieerd en meegewerkt aan verschillende boeken als 800 jaar Naeltwick, Joods leven in het Westland, Schilders van het Westland, Buitenplaatsen van het Westland en het boek Westlandse kastelen, uit te komen in 2024. Verschillende artikelen van zijn hand zijn verschenen in het jaarboek van het Genootschap.

Uitreiking Historisch Jaarboek 2023 en lezing Peter Smit over "Het bedrijf Waling van Geest"
2023-09-02 15:30 - 17:00 | Dorpskerk ’s Gravenzande, Langestraat 34, ’s Gravenzande, Nederland
Programma
15.30 – 16.00 Ontvangst met koffie en thee;
16.00 – 16.05 Opening door Jan Maat, voorzitter van het Genootschap;
16.05 – 16.15 Korte toelichting door Leo van den Ende, voorzitter publicatiecommissie, op de inhoud
van het Historisch Jaarboek Westland 2023;
16.15 – 16.45 Lezing over het bedrijf Waling van Geest
In de jaren dertig van de vorige eeuw
begonnen de drie zonen van Waling van Geest met de export van bloembollen en
andere Westlandse tuinbouwproducten vanuit Maassluis naar het Verenigd Koninkrijk.
Op de terugweg bestond de lading uit Engels vee. Na W.O.II nam de export van West-
landse producten enorm toe en bouwde Waling van Geest in het Engelse plaatsje
Spalding een gigantisch groothandelsimperium op. In 1953 begonnen de broers met de
import van bananen uit de Bovenwindse eilanden.

Aan de hand van diverse afbeeldingen zal Peter Smit, coauteur van het boek Naaldwijk
1940 – 1945 en schrijver van verschillende artikelen over diverse Westlandse onder-
werpen, u meenemen in de boeiende geschiedenis van dit bedrijf;
16.45 – 17.00 Overhandiging van het eerste exemplaar van het Historisch Jaarboek Westland 2023
aan wethouder Carlieke van Staalduinen die onder meer cultuur in haar portefeuille
heeft. Hierna volgt de uitreiking aan de auteurs van het Jaarboek;
Vanaf 17.00 Gelegenheid tot napraten onder het genot van een drankje. Tevens kunnen de
aanwezige leden ter plekke het Jaarboek afhalen bij de leden van de publicatie-
commissie.

Aad van Zeijl:"Scheepmakers, Schippers en Schuiten"
2023-10-10 20:00 - 22:00 | Kastanjehof, Kerkstraat 43A, Kwintsheul
Scheepmakers, Schippers en Schuiten
Onderzoek naar de geschiedenis van de Westlandse schuit.
1648 – 1967
Vijf jaar heeft Aad van Zeijl onderzoek gedaan naar de oorsprong van de Westlands schuiten.
Hij put daarbij uit eigen herinneringen, uit gesprekken met oud-scheepmakers (waaronder zijn vader), uit gedigitaliseerde informatie van de Scheepsmetingsdienst en kranten. Ook oude scheepsmodellen en bestekboeken van scheepswerven blijken goede bronnen te zijn.
Aad van Zeijl komt tot verrassende inzichten over de stamvader van de Westlandse schuit en over de ontwikkeling van de diverse Westlandse scheepstypen die daaruit zijn voortgekomen.
Uitgebreid wordt de landschappelijke en stedelijke ontwikkeling van Delfland beschreven en de innovaties in de tuinbouw, vaarwegen en de scheepvaart in de zeventiende eeuw.

Jeroen ter Brugge: "Vlaardingen in de middeleeuwen".
2023-12-13 20:00 - 22:00 | Kerkzaal De Hoeksteen, Burgemeester Kampschöerstraat 25, Monster
In 2023 viert Vlaardingen dat de stad 750 jaar geleden stadsrechten kreeg en daarmee was het een van de plaatsen die in die periode van de Hollandse graven een zekere mate van autonomie kreeg. In een lezing op woensdag 13 december vertelt Jeroen ter Brugge wat die stad aan de Maas nu eigenlijk voorstelde, waarom zij deze rechten kreeg en hoe die zich verhielden tot die andere lokale machtsfactor verhield: de plaatselijke ambachtsheer. Daarmee raakt de geschiedenis van Vlaardingen nadrukkelijk die van het Westland omdat de heren en vrouwen van Vlaardingen uit de geslachten Van der Wateringhe en Van Naaldwijk stamden.

Fenacolius, de stichter van Maassluis; een zeventiende-eeuwse workaholic. Lezing door Dr. Adri van Vliet
2024-04-17 20:00 - 21:30 | Ontmoetingskerk, Anjerlaan 47, Naaldwijk, 2671 KH, Netherlands
Ds. Johannes Fenacolius (1577-1645), de stichter van Maassluis, staat tijdens deze presentatie centraal. Hij leefde in een turbulente tijd (De Tachtigjarige Oorlog met veel geweld op zee en de godsdiensttwisten tijdens het Twaalfjarig Bestand). Naast zijn Maassluise ‘activiteiten’ zal Adri van Vliet ingaan op de contacten met zijn Lierse en Naaldwijkse collega’s en zijn optreden in Maasland, Schipluiden en in mindere mate in ’t Woudt en Delft.
Vooral de afscheiding van Maasland en de aanvaringen met de Remonstrantse predikanten uit Maasland en Schipluiden komen aan de orde.
Biografie:
Adri. van Vliet was tot 2023 plaatsvervangend directeur van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) in Den Haag. In 1994 promoveerde hij aan de Universiteit Leiden op de monografie Vissers en kapers. De zeevisserij vanuit het Maasmondgebied en de Duinkerker kapers (ca. 1580–1648). Hij publiceert over maritiem- en lokaal-historische onderwerpen, Zijn laatste publicatie is de biografie van Johannes Fenacolius. De Stichter van Maassluis(2023).
Momenteel is hij secretaris van de Historische Vereniging Monster-Ter Heijde en vicevoorzitter van de Historische Vereniging Maassluis.

Lezing Wim Bom "Van stadhouder naar koning!"
2024-10-08 20:00 - 22:00 | Bij Barth, Voorstraat 111, Poeldijk, 2685 EK, Netherlands
Wim Bom is verzamelaar van ansichtkaarten van het Koninklijk Huis. Zijn verzameling omvat 10.000 kaarten. De oudste kaarten zijn kabinetkaarten uit de 19e eeuw. Dit jaar heeft hij zijn verzameling in Het Westlands Museum tentoongesteld. Hij heeft gewerkt als docent geschiedenis. Hij geeft nu nog regelmatig verschillende lezingen over het Koningshuis en de historie van de Oranjes.
Op 8 oktober geeft hij de lezing die werd gemaakt toen Nederland 200 jaar een Koninkrijk was (2013). De familie Van Oranje speelt een belangrijke rol in de vaderlandse geschiedenis. Dat begint in de 16e eeuw met de vrijheidsstrijd onder leiding van Willem van Oranje. Zo worden de Oranjes en hun rol in de geschiedenis besproken. Het familieleven van de koningen in de 19e eeuw en de koninginnen in de 20e eeuw komt ruim aan bod. Ook is er aandacht voor bezoeken die leden van het Koninklijk Huis aan het Westland hebben gebracht.

Uitreiking Oud Westland Prijs
2024-11-16 15:30 - 17:00 | De Kiem, Koningin Julianaweg 91, 's Gravenzande, Netherlands
Voor de zesde keer zal de Oud – Westlandprijs worden uitgereikt. Het bestuur is blij te kunnen vaststellen dat er in het Westland veel en verschillende initiatieven worden ontplooid tot onderzoek naar, behoud van of onder de aandacht van het publiek brengen van de Westlandse cultuurgeschiedenis.
De jury heeft alle voordrachten beoordeeld en gewogen en heeft aan het bestuur drie genomineerden voorgedragen. Begin november zult u via de pers kunnen vernemen wie de drie genomineerden zijn.
Op zaterdag 16 november zal in De Kiem, Koningin Julianaweg 91, te ’s Gravenzande door de voorzitter van de jury, Adri van Vliet, bekend worden gemaakt wie de prijs gaat ontvangen.
U bent vanaf 15.30 uur van harte welkom om deze feestelijke bijeenkomst mee te maken. De plechtigheid start om 16.00 uur.

Lezing Historie Royal Flora Holland
2024-12-11 20:00 - 22:00 | Hemelsblauw, Poeldijksepad 1a, Honselersdijk, 2675 CL, Nederland
De honderd-jarige geschiedenis van FloraHolland staat op woensdag 11 december centraal in een lezing van Arnold Hordijk en Henk de Groot voor het Genootschap Oud Westland. Coöperatieve ondernemingen van producenten doorbraken begin 20e eeuw de toenmalige marktordening. Zij concentreerden het aanbod van bloemen en planten op lokale fysieke marktplaatsen.
Deze coöperaties wisten samen met de bloemenhandel in de loop van 100 jaar een dominante wereldmarktpositie op te bouwen. Zij slaagden erin om zich voortdurende aan te passen aan de gevolgen van economische, technologische, geopolitieke en maatschappelijke ontwikkelingen. Deze organisaties zijn begin 21e eeuw opgegaan in Royal FloraHolland. Een coöperatieve organisatie die op weg is naar een internationaal digitaal platform met een logistiek hub-netwerk en distributiecentra in een wereldmarkt met een omzet van 125 miljard euro.
Arnold Hordijk was commercieel directeur van Royal FloraHolland. Henk de Groot was staffunctionaris bij de bloemenveiling Aalsmeer. Hij schreef samen met Herman de Boon het boek Transvolutie, Royal FloraHolland van lokale fysieke markt naar internationaal platform.

90-jarig Jubileum bijeenkomst GOW. Van Stipriaan spreekt over Willem de Zwijger
2025-01-25 13:30 - 17:00 | Oude Kerk Naaldwijk, Wilhelminaplein 5, Naaldwijk, 2671 GR, Nederland
De gelouterde literatuurhistoricus René van Stipriaan luistert op zaterdag 25 januari 2025 het 90-jarig jubileum van het Genootschap Oud Westland op met een lezing over Willem van Oranje. Van Stipriaan werd onderscheiden met de Libris geschiedenisprijs 2022 voor zijn boek De Zwijger: over het leven van Willem van Oranje.
Oranje had zich gekeerd tegen het bewind van de Spaanse koning Filips II, dat in zijn ogen despotisch en geldbelust was. Hij vond medestanders onder andere edelen, en ook onder gewone burgers. Vanaf 1566, met de Beeldenstorm, kwamen de Nederlanden in opstand. Filips II stuurde er de gevreesde hertog van Alva met een grote troepenmacht op af. Die confisqueerde alle bezit van Oranje. Dit was voor Oranje het moment om zelf de wapens op te pakken: het begin van een uitputtingsslag die de Nederlanden in een diepe crisis stortte.
Er vielen tienduizenden doden – denk aan de gruwelijke slachtpartijen in Mechelen, Zutphen, Naarden, Haarlem en Maastricht. Het maakte de opstandelingen onder aanvoering van Oranje alleen maar vastberadener. Het bewind van Filips II begon te wankelen. Wat dreef Oranje? Hij was geen heilige en riep in zijn tijd meer weerzin op dan wel wordt aangenomen. Protestantse bolwerken als Gent en Antwerpen, die ooit zijn trouwste bondgenoten waren, keerden zich uiteindelijk van hem af.
In De zwijger ontrafelt René van Stipriaan de duizelingwekkende loopbaan van een van de meest onverzettelijke figuren uit de wereldgeschiedenis: zijn ambities, successen, manipulaties, nederlagen. En ook de spanningen in zijn familie, zijn bizarre huwelijksleven – en zijn neiging om, als het erop aankwam, in het verborgene te opereren.
Programma:
14.00 uur: Zaal open:
14.15 uur: Opening door Jan Maat
14.20 uur: Terugblik en vooruitblik voor het Genootschap Oud-Westland door Harry Groenewegen
15.00 – 15.15 uur pauze met koffie/thee
15.15 uur: Lezing René van Stipriaan
16.15 uur: Drinks

ALV plus lezing Onno Blom over Pro en Contra NSB in een familie tijdens de Tweede Wereldoorlog
2025-03-13 20:00 - 22:00 | De Rank, Van Weelystraat 2, De Lier, 2678 AV
Hierbij nodigt het bestuur van het Genootschap Oud – Westland u van harte uit voor de jaarlijkse Algemene Ledenvergadering van onze vereniging met daaraan gekoppeld een lezing. Deze bijeenkomst, plaatsvindend op donderdag 13 maart 2025, zal worden gehouden in De Rank, van Weelystraat 2 te De Lier. De zaal is open vanaf 19.30 uur.
Om 20.00 uur wordt gestart met de Algemene Ledenvergadering. De agenda ziet er als volgt uit:

Opening door de voorzitter
Notulen van de jaarvergadering van 14 februari 2024. Zie toegevoegde documentatie.

Samenvatting van de genomen besluiten:

Vaststelling jaarstukken 2023 en begroting 2024;
Verslag van de controle van de boeken en het daarop volgende het verlenen van décharge van het bestuur door de kascommissie;
Benoeming lid kascommissie, te weten de heer A.Stolze;
De leden gaan akkoord met het voorstel van het bestuur om in beroep te gaan tegen ontruiming RK begraafplaats Dijkweg te Naaldwijk.

Jaarrekening 2024 en vaststelling begroting 2025. Zie toegevoegde documentatie.

Toelichting door de penningmeester;
De kascommissie heeft de financiële stukken gecontroleerd en zal verslag doen;
De zittingsperiode van twee jaar voor Mevrouw M.Hofman in de kascommissie is voorbij. Wie wil haar taak overnemen?

Bestuurszaken

Samenstelling bestuur 2025: Harry Groenewegen, Frank de Klerk, Ad Moor en Aad Vermeer zijn aftredend. Alleen Ad Moor stelt zich niet verkiesbaar. Het bestuur stelt Nico van der Sande voor als de nieuwe penningmeester;
Beroepszaak aangaande ontruiming RK begraafplaats te Naaldwijk: stand van zaken;
Oproep voor meer ondersteuning.

Rondvraag en sluiting van het huishoudelijke gedeelte

Rond 20.30 uur zal Onno Blom beginnen aan zijn lezing. Na vijf jaar onderzoek samen met zijn vader heeft hij vorig jaar zijn familiekroniek Oorlogsduif uitgegeven. Hierin vertelt hij voor het eerst de verborgen geschiedenis die zijn familie verscheurde. Zijn grootvader, Jan Blom, zat tijdens de oorlog bij de gewapende verzetsgroep De Duif in Friesland. Zijn overgrootvader, Johan Blom, zat met zijn vrouw en zeven andere kinderen bij de NSB. Johan overleed in de zomer van 1945 in kamp Westerbork, waar na de bevrijding collaborateurs opgesloten werden. Wonderlijk genoeg werden na de oorlog de familiebanden hersteld. Over het zwarte verleden werd gezwegen totdat Onno besloot om samen met zijn vader deze familiegeschiedenis te onderzoek. Dit verhaal zal centraal staan in deze lezing. Tevens zal hij brandende kwesties als de oorlog, de literatuur en de moraal ter sprake brengen. Het belooft een zeer interessante lezing te worden.
Onno Blom ( 1969 ) is een man van letters. Na het Stedelijk Gymnasium in Leiden studeerde hij in 1994 cum laude af aan de Universiteit van Amsterdam in Culturele Studies en Nederlandse taal -en letterkunde. In 2017 promoveerde hij aan de Leidse Universiteit op Het litteken van de dood, de biografie over Jan Wolkers. Dit boek , bekroond met de prestigieuze Nederlandse Biografieprijs, werd een bestseller.
Onno Blom leeft van de pen en zijn optredens. Duizenden artikelen heeft hij geschreven voor kranten en tijdschriften. Tientallen boeken heeft hij gepubliceerd waaronder Het raadsel Rembrandt, De jonge Rembrandt. Een biografie en De wondergrijsaard. Dat laatste boek gaat over het late leven van Harry Mulisch. Inmiddels is hij aangewezen als de officiële biograaf van Harry Mulisch. Regelmatig is hij ook te zien in talkshows waaronder Bar Laat.

Na afloop van de lezing bestaat de mogelijkheid bij Onno Blom zijn boeken te kopen.

Presentatie Historisch Jaarboek 2025
2025-09-06 15:30 - 17:00 | Noviteit, Kloosterlaan 33, Monster, 2681 LD, Netherlands

Lezing Frans van der Sman: "Reizen door het verleden" en " Foto-Terugblik op de excursie naar Landfort" door Marcel Batist
2025-10-07 20:00 - 22:00 | Kastanjehof, Kerkstraat 43A, Kwintsheul
Frans van der Sman is geboren en getogen in Poeldijk maar met Delftse wortels. Als kind weet hij al dat het onderwijs zijn bestemming is en het Dalton college in Naaldwijk geeft hem de kans om zich te ontwikkelen in de rol van leraar en later in de rol van directeur. Als de pensionering in het zicht komt gaat hij zich meer bezighouden met het verleden van zijn familie.
Frans ontdekt dat hij heel veel niet weet en dat de nieuwe kennis alleen maar nieuwe vragen oproept. In het gebied van fictie en non fictie ontstaat een boek. Families die in de tijd van de industrialisatie van de 19e eeuw kansen krijgen om van een dubbeltje misschien wel een gulden te worden. Mensen die moeten dealen met de enorme effecten van de 19e eeuw. Er blijken banden te zijn met Rome, de eerste vakbewegingen, de Nederlandse Gist en Spiritus Fabriek, Duitsland en Indonesië. Frans reist bijna letterlijk in het verleden en dat wordt ook de titel van zijn boek.
Op dinsdag 7 oktober neemt hij ons mee in zijn ontdekkingstocht.
Voordat Frans van der Sman ons meeneemt in zijn ontdekkingstocht, blikken we nog even terug op onze excursie naar de buitenplaats Landfort die in 2024 samen met Groei en Bloei georganiseerd werd. We doen dit aan de hand van een filmpje van Marcel Batist.

Vooruitblik Programma 2026
2026-01-01 08:00 - 17:00
Programma 2026: een vooruitblik

dinsdag 17 februari de Algemene Leden Vergadering met daarbij een lezing van Jan Willem Verkaik over het ontstaan van Schiedam en haar groei naar een stad
woensdag 15 april een lezing van Adri van Vliet over Westlandse militairen in Nederlands – Indië en hun huisfront ( 1946 – 1950 )
zaterdag 9 mei een ochtendexcursie naar Schiedam
zaterdag 30 mei een dagexcursie samen met leden van Groei & Bloei Westland naar een klooster.
Zaterdag 5 September: Presentatie historisch jaarboek 2026 plus lezing

ALV en lezing "Ontstaan van Schiedam en haar groei tot stad" door Jan-Willem Verkaik
2026-02-17 20:00 - 22:00 | Bij Barth, Voorstraat 111, Poeldijk, 2685 EK, Netherlands

Lezing "Westlandse militairen in Nederlands-Indië en hun huisfront (1946-1950)" door Adrie van Vliet
2026-04-15 20:00 - 22:00 | De Rank, Van Weelystraat 2, De Lier, 2678 AV
